Hierbij het tweede reisbericht uit Indonesië. Het is vandaag 12 augustus en de eerste maand zit er al weer bijna op. De dagen en weken vliegen voorbij. Sinds 28 juli was ik in Bandungan, een plaats nu overspoeld door toeristen op de helling van de Merbabu, een uitgedoofde vulkaan in Midden Java. Het was een ontroerend weerzien van de plaats en vooral ook van de mensen. Meer dan vijftig jaar geleden begon ibu (aanspreektitel – moeder) Emmy Miriam, een vrouw van Chinese afkomst op 1 hectare grond een centrum. Er werden vrouwen opgeleid uit alle delen van Indonesië voor sociaal economische ontwikkeling in de dorpen. Je zou kunnen zeggen een soort opleiding voor duurzaam leven toen we het nog niet hadden over ecologische crisis en ecologisch leven. Vele jaren was ze de spil van een beweging van vrouwen die vanuit christelijke inspiratie hun leven inzetten voor de ontwikkeling en verbetering van leefomstandigheden op het platteland.
Nu was ik er terug, na ruim dertig jaar. Ik was verbonden aan dit centrum en gaf er les van 1972 – 1979 in verbetering van volksvoeding en volksgezondheid. Ibu Emmy overleed in 1995, maar mensen uit haar kring gaan door met deze beweging. Verschillende van hen ontmoette ik toen we met een groep van 20 mensen, 7 dagen van stilte, meditatie, studie en sharing doorbrachten in dit centrum.

Het was een bijzondere week, met een diepte die ik nog zelden heb ervaren. Samen met twee van de vrouwen die het centrum voortzetten, met wel een iets andere invulling van hun oorspronkelijke zending, ging in naar het graf van Ibu Emmy. Toen pas wist ik dat ik ze miste, ze was er altijd en het is zo leeg zonder haar. Op een heel stille plek, op een typisch Javaans kerkhof onder de grote Camboja boom rust ze terwijl ze zoals tijdens haar leven mensen blijft aantrekken die naar het graf komen om te bidden en kracht te vragen.
De dag begint vroeg tijdens deze week. Voor zes uur zijn we buiten, heerlijk fris in de wind die van de berg komt. En iedere dag komt de zon op in alle glorie, iedere dag weer anders. Al gauw merken ze op dat geen zonsopgang hetzelfde is. Na het ontbijt staan we weer buiten, om de verbinding te zoeken met al het leven om ons heen. Niet alleen de mensen die al terugkomen van de markt en de kinderen die naar school gaan, maar alles wat er is.

vrouw op weg naar de markt met groenten van het land
Zo groeien we dag na dag samen in een vernieuwde relatie met de Aarde. Ze hebben er een werkwoord voor hier “membumi”. Bumi is Aarde en membumi is dus met de Aarde zijn. Van de Aarde worden. En stap voor komt er meer en meer inzicht. In de processen van de Aarde en de basisinzichten van Ecologisch Leven. In wat er met de Aarde gebeurt en de ecologische crisis in dit land. De oorzaken die voor een groot deel worden veroorzaakt door een wereldbeeld dat het mogelijk maakt dat de natuurlijke rijkdommen zo snel verdwijnen. Moderniteit die het land overspoelt en de traditionele waarden en levenswijzen eroderen. Bijv. het is zo gewoon om water te koken, in aarden potten te bewaren en vanwege de volksgezondheid mensen altijd warme thee aan te bieden of dit heerlijk koude water uit de aarden potten. Nu horen we verhalen over boeren in bepaalde streken die geen rijst meer kunnen planten omdat de ondergrondse waterbronnen opdrogen door de grote fabriek die drinkwater in plastic flessen en kleine bekers op de markt brengt. Modern en gemakkelijk maar een ramp voor het milieu. We verdiepen ons in de waarden die nodig zijn om een ecologisch leven te leiden, gebaseerd op het leven hier. Dagen van stilte en gebed, van meditatie ook, zo eigen aan de religieuze instelling van de mensen hier. En naarmate de week verder gaat, nieuwe hoop en moed, enthousiasme en plannen op hun eigen manier een ecologisch engagement te ontdekken. De week wordt afgesloten met een viering waarin iedereen zijn, haar commitment uitspreekt. Daarna genieten we intens van de film Mars van de Pinguins.

Met een aantal van mijn medezusters blijven we nog twee dagen om samen plannen te maken hoe dit alles nu verder kan groeien in ons leven en werken hier. En dan vertrekt iedereen weer naar de diverse uithoeken van dit mooie land.
Ik ben op dit moment in Semarang. Weer kan ik van de verbazing maar niet bekomen, hoe groot deze stad is geworden. De heuvels rond de stad zijn een zee van licht in de avond….Dan ervaar ik de druk van de aanwezigheid van de mens: hoe moet het verder met de Aarde en de mensen op dit al zo overvolle eiland, Java. Hoe moet het verder met de lucht, de grond, het groeiende watergebrek etc. Iemand neemt me mee naar een enorm tempelterrrein. De geschiedenis van de van eerste Chinezen, honderden jaren geleden. Op het grote plein zoeken mensen wat ontspanning na een lange dag vasten. Over enkele weken is het grote Islamfeest Idul Fitri. Ogenschijnlijk kunnen godsdiensten in dit land naast elkaar bestaan. Maar ik hoor ook over een recente kerkverbranding en bedreigingen aan de Christenminderheid. Ook dit blijft steeds steeds weer de kop opsteken.
Heel verrassend komt er een uitnodiging vande abdij waar ik 2 jaar geleden was voor een vriendschapsbezoek. Ze vragen om een aantal presentaties over ecologische spiritualiteit. Een bloeiende abdij met veel jonge vrouwen. Ze zijn net een nieuwe gemeenschap begonnen in Macao, aan de voordeur van China en willen meer inspiratie om er echt ecologisch te bouwen en te leven. Hun vraag raakt me en a.s .zondag zal ik een kleine week kunnen genieten van rust en de schoonheid van deze plek, ook weer hoog op de berg Merbabu.
Daarna gaat de reis via Solo naar Girisonta, waar ik een tweede retraite mag begeleiden van 28 augustus tot 4 september. Er zijn 10 medezusters en 23 anderen uit diverse plaatsen in Indonesië. Ik heb veel hulp ontvangen bij de vertaling van presentatie materiaal in het Indonesisch en dat maakt dat ik nu bijna moeiteloos alles in het Indonesisch kan geven. Wonderlijk hoe alles ligt opgeslagen, ook na dertig jaar is de taal weer fris en vloeiend!
Ik hoop een volgend bericht te kunnen sturen voor ik 11 september naar de Filippijnen ga. Dit keer heb ik weinig te melden over gebeurtenissen in dit land, omdat ik geen krant, tv nieuws, email ter beschikking had de afgelopen weken. Wel lees ik nu over de rellen in Engeland en de crisis rond de euro die steeds ernstiger lijkt te worden. De crisis wordt steeds indringender concludeer ik.

Voor nu de hartelijke groeten en tot een volgend bericht.
Elly