Land grabbing ( graaien naar landbouwgrond)

In Duurzaamnieuws trof ik dit artikel aan dat verwijst naar een pas verschenen rapport. Ik wil het delen met een wijdere kring, temeer omdat ik bij mijn recente reis naar Indonesië en de Filippijnen er weer op een  indringende manier mee werd geconfronteerd.

Land grabbing is een wereldwijd verschijnsel. Het gebeurt ook op grote schaal in Afrika. Om een voorbeeld te geven: Dubai de geweldige stad is midden in de woestijn gebouwd. Er is geen voedselproductie mogelijk.  Het is logisch dat mensen daar op zoek gaan om de voedselvoorziening van de toekomst veilig te stellen.  Waar nog landbouwgrond wordt aangetroffen worden deze gronden via allerlei transacties aangekocht, meestal ten koste van de plaatselijke bevolking die de gronden al eeuwenlang beheren. Zie hier het artikel en informatie over het rapport.

Landgrabbing bedreigt armen steeds meer

Het grootste onderzoek ooit naar grote landaankopen in ontwikkelingslanden toont meer nadelen aan dan voordelen. Dat concludeert een publicatie van de International Land Coalition (ILC) van 14 december 2011. Uit het onderzoek kwamen trends naar voren die niet eerder waren opgemerkt.1 : nationale elites spelen een veel grotere rol in landovernames dan we dachten.
2 : voedsel is bij deze transacties niet bepalend.Van de 71 miljoen onderzochte hectares was 22% bestemd voor mijnbouw, toerisme en bosbouw.  Driekwart van de resterende 78% landbouwgrond ging naar de winning van biobrandstoffen.Hoewel grote grondtransacties ook kansen kunnen opleveren, ontstond er schade voor de allerarmsten. Ze verliezen vaak toegang tot land en hulpbronnen die voor hun levensonderhoud essentieel zijn.

Beloofde werkgelegenheid bleef uit. In hun haast om investeringen aan te trekken missen regeringen langetermijn belasting- en lease-inkomsten. Betere onderhandelingen hadden dit kunnen voorkomen.

Ook economisch gaan armen er op achteruit. Internationale wetten beschermen de grote investeerders. Steeds minder internationale regelingen beschermen de armen op het platteland. Ook ontbreekt het aan afspraken om investeringen te doen in duurzame ontwikkeling en in armoedebestrijding. Beleidsmakers denken dat kleinschalige landbouw geen toekomst heeft. Voor  het bereiken van voedselzekerheid kiezen ze  daarom voor grootschalige intensieve landbouw.

De onteigeningen en de marginalisering van de armen op het platteland zijn niets nieuws. Integendeel. Dit proces lijkt steeds meer door te zetten. Het rapport laat zien dat de toekomst van landelijke gemeenschappen in het Zuiden op een kruispunt staat van uitputting van land en van de bescherming van ecosystemen.

Het rapport pleit nadrukkelijk voor investeringsmodellen waarvoor geen grote grondaankopen nodig zijn en voor samenwerking met lokale grondeigenaren, met respect voor hun landrechten en voor het stimuleren van kleine boeren om een sleutelrol te vervullen in het voldoen aan de voedselbehoeftes van de toekomst.
 

Website ILC: www.landcoalition.org

Thuis van weggeweest

De weken gaan snel en het is hoog tijd om via mijn blog mijn thuiskomst te melden.  De derde keer nu in de afgelopen drie jaar dat ik na een flinke periode in Azië weer “thuis” probeer te zijn. Ik had nooit kunnen inschatten dat dit iedere keer weer een heel proces vraagt.  Dan merk ik pas wat het betekent om vier maanden te leven in een wereld die me ook zo vertrouwd geworden is. Het thuiskomen  is veel meer dan weer wennen aan de donkere dagen en proberen weer zicht  krijgen wat hier ondertussen speelt, in politiek en samenleving.

Mijn blog is wat op de achtergrond geraakt, omdat ik meteen in een verhuizing terecht ben gekomen. Dat vraagt  nu alle aandacht en de eerste twee maanden van het nieuwe jaar  zal een tijd zijn van rust en wachten op het nieuwe dat zich ook hier weer zal manifesteren. “Als de lente komt”  zal ik vanuit mijn nieuwe woonplek in Tilburg mijn spiritueel begeleidingswerk, workshops etc. weer gaan oppakken en via deze weblog daarvan kennisgeven.

Rest me nu vooral om u een goede wintertijd van rust en bezinning, iets waartoe de wintertijd steeds weer uitnodigt, toe te wensen.

Elly

Op weg naar huis

Weer bijna vier maanden Z.O.Azië en tijd om naar huis te gaan. De laatste week hier en tijd om af te ronden. De afgelopen vier weken was ik in het ecologishe Leercentrum HEAL in Midden Luzon. Nu voor de derde keer en ieder keer is als thuiskomen. Weer zoveel nieuwe ontwikkelingen en groei. Alles was groen en overdadig door de vele regens van de afgelopen tijd. Het was warm met een duidelijke verandering naar de “winter” toe. Ja,ook een beetje herfst want ook in de tropen vallen de bladeren op een gegeven moment. De nachten en morgens “koud”, dwz tussen 15- 20 graden.Door verschillende omstandigheden  waren er niet zoveel groepen in die tijd en heb ik voornamelijk gewerkt met mijn mede-zusters waaronder de staf van HEAL.

Nu ben ik weer terug in Manila en ben ik aan de laatste week begonnen hier. Het is een lang weekend voor de meeste Filippino’s. Allerheiligen en Allerzielen wordt hier uitbundig gevierd en het is uitbundig.De mensen gaan meestal terug naar de provincie zoals ze het noemen, veel verkeer en volle bussen. Terug naar hun familie om dan op of rond Allerzielen ( 2 november) met hun picknick en hun muziek naar de graven te gaan. De dood staat dicht bij het leven en het leven en sterven van hun geliefden wordt gevierd.  Daarom is iedereen vrij vanaf vrijdag avond tot donderdag de derde. Dan gaat het gewone leven weer door.

Het nieuws dezer dagen gaat vooral over de “oorlog”hier in dit land. Dit nieuws bereikt ons niet in het Westen en de oorlog speelt zich vooral of in  de binnenlanden van Mindanao. De regeringstroepen tegen de rebellen van het Moro bevrijdingsleger. Voriger week liep het regeringsleger in een hinderlaag en 19 soldaten werden gedood. Reden voor een groot zuiveringsoffensief en vele, vele mensen op de vlucht, voornamelijk de arme inheemse bevolking.

Ook in dezelfde tijd de moord op de Italiaanse priester Fausto Tentrino. Deze man zette zich in voor de van hun gronden verdreven inheemse bevolking en probeerde hun rechten te beschermen. Het is een duistere zaak en niemand weet nog wie hem precies op het kerkplein vermoordde. Ze wijzen met de vinger naar de regering, want deze man was verdacht en werd als communist bestempeld. Hij stond immers zo dicht bij de mensen. Of waren het mensen van de paramilities van de rijken, de nieuwe lichting van kolonisten die het land opkopen zogenaamd van de armen. Bij zijn begrafenis waren 15.000 mensen van de inheemse bevolkingsgroepen.Ze waren indrukwekkend in hun rouw en hoe ze hun held naar zijn laatste rustplaats brachten. In de krant een pagina gewijd aan zijn  leven en een getuigenis van de communistische partij over deze priester van de armen, die tussen hen woonde en hun leven deelde.

Afronding

Dit is de derde keer dat ik een periode van samenwerken en samenleven hier afsluit.De afgelopen drie jaar was ik meer dan een jaar in Z.O.Azië. Negen maanden in de Filippijnen. Vooral nu de derde keer is het heel duidelijk dat er een basis is gelegd voor  het verder uitbouwen van een ecologische levenshouding. mensen zijn getraind, allerlei materialen zijn voorhanden voor de kursussen en andere activiteiten voor de uitbouw van meer ecologisch bewustzijn. Daarom zal het vertrek dit keer een afscheid zijn voor de komende tijd. Ik zal het komende jaar ook in Nederland weer activiteiten ontwikkelen. De afgelopen drie jaar zat er dat niet zo in, omdat ik mijn energie vooral heb gericht op Z.O.Azië en veel tijd heb gegeven aan schrijven en ontwikkelen van workshops en materialen. Nu is het tijd om af te ronden en evt. na 2012 weer kortere opdrachten aan te nemen, maar niet meer maanden ergens te zijn. Het is heel belangrijk om los te kunnen laten en te weten wanneer de mensen het kunnen oppakken. Die tijd is nu voor hier gekomen tenminste zeker voorlopig.

Dus met dankbaarheid pak ik dit keer mijn koffer zonder te weten wanneer ik weer terug zal zijn. Ik ben intens dankbaar voor de vriendschap met zoveel mensen  en medezusters hier. Vier maanden is een lange tijd en het is altijd weer een hele verrassing wat ik “thuis”zal aantreffen.

Ik dank ook u heel hartelijk voor alle support. De komende tijd staat thuiskomen en verhuizen op het program. Ik hoop dat we elkaar in het nieuwe jaar via de weblog en op andere manieren  weer kunnen ontmoeten.

Elly

 

De Filippijnen (2)

Na drie weken hier in de Filippijnen  schrijf  ik vanuit Mindanao.

Mijn tweede bezoek, bij mijn medezusters die hier al jaren wonen en werken. Mindanao is het tweede eiland van de Filippijnen met een oppervlakte minstens zo groot als Frankrijk en een bevolking van 18 miljoen mensen. Er woedt hier al honderden jaren een onafhankelijkheidoorlog tussen de diverse Islam bewegingen en voorheen  de Spanjaarden, toen de Amerikanen en nu tegen de Christelijke regering van de Filippijnen. Dit gebeurt ver van de plek waar ik  ben, in het in het Westen van de Filippijnen. Het grootste gedeelte van dit eiland is christen (63%), islam (22 %) en animisten ( de oorspronkelijke bevolking) 5%.

Mindanao is een heel vruchtbaar land, vooral ook de provincie Bukidnon waar ik ben. In het noorden. Oorspronkelijk bebost zijn nu veel bossen gekapt voor de plantages: het rijk van Delmonte ananas en Dole bananen. De voorouderlijke gronden van de oorspronkelijke bevolking zijn voor een groot deel in handen van grote corporaties en de toestand van 37 plaatselijke stammen is dan ook heel erbarmelijk. Ze zijn over het algemeen heel arm en moeten leven ver van  hun grond in de bergen. Met hun rijke cultuur en sterke  verbondenheid met Moeder Aarde, wordt overleven steeds moeilijker vooral nu ook dit land getroffen wordt door de gevolgen van opwarming van de Aarde. De mensen weten niet meer wanneer ze moeten planten, omdat de regentijden  veranderd zijn.

In een agrarisch onderzoekscentrum dat we bezochten legden ze ons uit hoe ze zich via allerlei nieuwe rassen en vooral soorten gewassen voorbereiden op de tijd dat hier geen water meer zal zijn voor de rijstvelden en ze andere gewassen moeten gaan verbouwen voor hun voedsel.

 Medische Missiezusters hier zijn nu begonnen met werk met deze groep mensen. Hen bijstaan, van hen leren  hoe respectvol met de Aarde om te gaan, wat zij van oudsher doen. En met hen zoeken naar wegen om te overleven, de kwaliteit van hun leven te verbeteren.

Samen met mijn medezusters hier zoeken we deze dagen naar verdieping. Wat vraagt de opdringende ecologische crisis aan verandering. Een retraite van enkele dagen helpt ons om te zien, wat de opdracht is van de huidige situatie. Met op de achtergrond de alarmerende berichten van steeds zwaardere tyfoons, in steeds meer gebieden. Manila is op verschillende plaatsen overstroomd. Winkelcentra, de Amerikaanse ambassade zijn ontruimd. Scholen en universiteiten en andere openbare gelegenheden zijn gesloten. Meer naar het noorden is de schade veel groter nog. Huizen weggespoeld door water en modderstromen. En er is weer een nieuwe tyfoon op komst. Zwaar weer verwacht.

De laatste weken komen er nu aan. Terug naar het ecologische leercentrum HEAL voor programma’s en dan een trip naar het uiterste noorden van Luzon. Ook daar is een leercentrum geopend en ik zal er meewerken aan programma’s. Ik kijk er naar uit, dit deel van Luzon, voorbij de wereldberoemde rijstterrassen heb ik nog niet gezien. Minpuntje is dat het de warmste streek van de Filippijnen is, er zijn geen bomen meer. Maar er wordt aan gewerkt en er worden bomen geplant. Dan weer terug naar HEAL en  via Heal nog werk in Manila. Na de eerste week van november is de terugreis.

Ondertussen bereiken me berichten uit Indonesia. Na de retraites daar zijn mensen op weg gegaan, om met andere groepen te delen wat ze gehoord hebben. Er komt veel in beweging en daar ben ik intens dankbaar om. Mensen die de boodschap verstaan hebben en bezig zijn met kleine projecten te starten, vooral voedsel verbouwen. Zo gaat het verder en zo moet het ook verder gaan. De tijd is rijp en de behoefte aan groeiende ecologische bewustwording enorm.

Met een dankbaar hart ga ik de laatste weken in hier. Sommige mensen zie ik hier al voor de tweede of derde keer en het komt nu echt binnen. Ook hier starten projecten, kleine centra voor ecologische bewustwording. De mensen, ze zeggen het zelf: nu zijn wij aanzet, wij moeten het nu verder gaan doen.

Ik wens u goede weken en een mooie nazomer!

Elly

De Filippijnen (1)

Het is vandaag alweer 16 september en het is een hele tijd geleden dat ik van me liet horen.Waar zijn de weken heen gegaan? Eind augustus was ik in Girisonta en  op 28 augustus begon ik met een week van retraite en verdieping voor een heel gemengde groep mensen. De leeftijd varieerde van 84 tot 24, medezusters en mensen uit heel Indonesia die reageerden op het aanbod van een ecologische retraiteweek. We waren met dertig en er was nog meer belangstelling ware het niet dat de plek  beperkt was en de treinen en bussen vol. Dit vanwege het jaarlijke Islam feest waar ik al over schreef.

Het klinkt wat afgezaagd om te zeggen dat het weer een enorm goede ervaring was. Dit keer waren er meest vrouwen uit diverse religieuze gemeenschappen en de nieuwe visie en inzichten sloegen echt aan. Ik was diep onder de indruk van hen die al gekozen hebben om hun werk in  scholen te verlaten en zich echt toe te leggen op landbouw en voedselproductie. Vooral op die plekken in Oost-Indonesia waar de grond uitgeput is en water steeds schaarser wordt. Op dit moment lijkt het er op dat er voldoende voedsel geproduceerd wordt,  maar dat zal veranderen in de toekomst, nu steeds meer landbouwgrond gebruikt wordt voor industriële ondernemingen. Indonesia is echt een van de economische tijgers van Azië.

Naarmate de dagen verstreken kwamen de vragen om terug te komen en te helpen om een groep mensen te trainen die het werk van ecologische bewustwording ter hand willen nemen. Het is zo hard nodig en naar mijn observatie is het nu de juiste tijd. Dus ben ik  weggegaan uit Indonesia met de hoop in mijn hart om er terug te zijn, ergens na het volgend jaar.

 

Op zondag 11 september was het tijd om verder te gaan en voldaan  en met een warm hart voor land en volk van Indonesia nam ik afscheid. Zo verwonderd hoe na meer dan dertig jaar je zo thuis kunt komen en zijn in dit land.Ik heb me zo ontvangen gevoeld.

Via Singapore ging de reis naar Manila. Boven Noord Sumatra kon  ik heel duidelijk zien hoe de regenwouden verdwenen zijn en vervangen door palmolie plantages. Boven Midden Sumatra was het duidelijk hoe er een grote kaalslag gaande is: regenwouden worden gekapt voor papier produktie en landbouw.

Het was een mooie tocht, vooral toen het avond werd met de volle maan boven de wolken. Het was een onwerkelijk vredige wereld. In Manila was er een warme ontvangst, zo net alsof ik even maar was weggeweest. Het is tyfoon tijd hier en overstromingen, landverschuivingen en slachtoffers van wind,water en modder zijn geen nieuws Na de eerste workshop deze week is er nu tijd voor rust, voordat ik aan het laatste gedeelte van de programma’s begin. Volgende week ga ik voor een week naar Mindanao in het zuiden. Een welkome afwisseling wat klimaat betreft: daar is het koel in de bergen, hier is het heel erg heet.

Na Mindanao op 1 oktober weer via Manila naar HEAl voor programma’s en van daaruit naar het Noorden, een busreis van 13 uur. Via de beroemde rijstvelden van Benquet en het gebied waar veel oorspronkelijk bewoners van de Filippijnen  nog wonen. Daar is een van onze medezusters ook een centrum voor ecologische bewustwording begonnen en ik ben er genodigd om met de mensen daar ter plekke te werken aan verdere uitbouw. Rond begin november weer in Manila, nog voor enkele workshops en dan op 7 november terug naar Nederland. Een program van veel reizen en trekken dit keer.

Ik hoop van harte dat jullie nog een mooie nazomer hebben, na de niet-zomer van de afgelopen tijd. Ik groet jullie allen heel hartelijk en tot een volgende keer. Wanneer dat is weet ik niet, want internet verbindingen zullen dat bepalen.

Elly

                                                straatbeeld Manila

Indonesië (3)

Het is al weer meer dan twee weken geleden dat ik aan een reisverhaal toekwam. Ondertussen zitten we al weer in de laatste dagen van augustus en ben ik aan de laatste opdracht hier begonnen. De dagen en weken vliegen voorbij. Na de eerste groep waarover ik de vorige keer schreef was ik weer bij de Trappistinnen in Gedono, ook hier in Midden Java, maar hoger gelegen de berg op. Een groeiende en bloeiende gemeenschap van vrouwen, wel veertig  en de meeste nog jong. Ik ging ik op de uitnodiging voor een vriendschapsbezoek, ik was er ook in 2009. En iedere dag een inleiding geven, een kleine retraite noemde ze het. Het was een allerhartelijkst weerzien en de stilte was een verademing. Het was er ook heerlijk koel. Ik ben er vijf dagen geweest, mee onafhankelijksdag gevierd ( 17 augustus) en weer de mooie vaderlandsliederen mee te zingen vond ik echt roerend. Ik merkte hoeveel het allemaal nog voor mij betekent. Ik werd uitgenodigd met de zusters te eten op die dag en voelde me toch heus een beetje verlegen toen de hele groep speciale Indonesische liederen voor me zong. Dat maak ik ook niet alle dagen mee. Ook merk ik meer en meer dat door de diverse bezoeken ik  hier weer een aardig netwerk heb opgebouwd en in Indonesia kom ik mensen tegen die me nog kennen van meer dan dertig jaar geleden…Toen een week in Solo geweest om me verder voor te bereiden op deze tweede groep.

                                            Zusters Trappistinnen in Gedono

In Solo wonen we tegenover het stadion en dat was te merken toen er een heuse internationale voetbalwedstrijd was. Indonesia-Palestina. Ik wist niet wat ik zag toen ik in de avond even naar het naast ons huis gelegen internet café wilde. Alles was vol met brommers en auto’s. Verder hebben we  de wedstrijd wel kunnen volgen via de geluiden.

Indonesia viert dezer dagen het einde van de vastentijd. Om kwart voor drie in de morgen komt de oproep om op te staan en te gaan eten. Dan gaat het verder de hele dag door, soms ontroerend mooi de gezangen. Dit is een moskee in Banda Atjeh, Noord Sumatra.

Het grote Idul Fitri feest brengt de bevolking in beweging. Alleen al op Java zijn in deze dagen bijna 10 miljoen mensen op weg naar hun familie in stad of kampung. De welgestelden met de auto of met het vliegtuig, anderen met bus en trein en hele gezinnen met kleine kinderen soms vier en twintig uur onderweg op brommers….van West Java naar andere delen van Java. Om bij hun familie te zijn  en vergiffenis te vragen. En over enkele dagen gaat de stroom weer terug. De regering heeft boten ingezet, om de wegen te ontlasten en de vele ongelukken te beperken.

Sinds zaterdag ben ik nu weer terug in Girisonta, waar ik zondag begon met de groep. Het is een groep van 30 mensen van jong tot seniors. Ik ben hiet tot 6 september, dan terug naar Solo en de achtste in de morgen met de dagtrein naar Jakarta. Dan zal ik zondag de 11e vertrekken naar Manila.

Zo komt het einde van mijn tijd in Indonesia al in zicht. Ik voel het toch weer als een echt afscheid. Ik hoop hier weer terug te komen, niet het volgend jaar maar misschien later. Er liggen genoeg opdrachten te wachten. Mensen zijn er zo klaar voor en een spirituele visie rond milieu en ecologische bewustwording is er nog niet echt ontwikkeld. Nu zijn er de eersten die het willen oppakken en dat is heel erg goed.

Nu groet ik iedereen heel hartelijk vanuit dit mooie land van tempels. Er is wel wat te vinden in Midden Java.  Wordt vervolgd .

Elly

                                      Prambanan tempel, bij Yogyakarta.

Indonesië(2)

Hierbij het tweede reisbericht uit Indonesië. Het is vandaag 12 augustus en de eerste maand zit er al weer bijna op. De dagen en weken vliegen voorbij. Sinds 28 juli was ik in Bandungan, een plaats nu overspoeld door toeristen op de helling van de Merbabu, een uitgedoofde vulkaan  in Midden Java. Het was een ontroerend weerzien van de plaats en vooral ook van de mensen. Meer dan vijftig jaar geleden begon ibu (aanspreektitel – moeder) Emmy Miriam, een vrouw van Chinese afkomst op 1 hectare grond een centrum. Er werden vrouwen opgeleid uit alle delen van Indonesië voor sociaal economische ontwikkeling in de dorpen. Je zou kunnen zeggen een soort opleiding voor duurzaam leven toen we het nog niet hadden over ecologische crisis en ecologisch leven. Vele jaren was ze de spil van een beweging van vrouwen die vanuit christelijke inspiratie hun leven inzetten voor de ontwikkeling en verbetering van leefomstandigheden op het platteland.

Nu was ik er terug, na ruim dertig jaar. Ik was verbonden aan dit centrum en gaf er les van 1972 – 1979 in verbetering van volksvoeding en volksgezondheid.  Ibu Emmy overleed in 1995, maar mensen uit haar kring gaan door met deze beweging. Verschillende van hen ontmoette ik toen we met een groep van 20 mensen, 7 dagen van stilte, meditatie, studie en sharing doorbrachten in dit centrum.

Het was een bijzondere week, met een diepte die ik nog zelden heb ervaren. Samen met twee van de vrouwen die het centrum voortzetten, met wel een iets andere invulling van hun oorspronkelijke zending, ging in naar het graf van Ibu Emmy. Toen pas wist ik dat ik ze miste, ze was er altijd en het is zo leeg zonder haar. Op een heel stille plek, op een typisch Javaans kerkhof onder de grote Camboja boom rust ze terwijl ze  zoals tijdens haar leven mensen blijft aantrekken die naar het graf komen om te bidden en kracht te vragen.

De dag begint vroeg tijdens deze week. Voor zes uur zijn we buiten, heerlijk fris in de wind die van de berg komt. En iedere dag komt de zon op in alle glorie, iedere dag weer anders. Al gauw merken ze op dat geen zonsopgang hetzelfde is. Na het ontbijt staan we weer buiten, om de verbinding te zoeken met al het leven om ons heen. Niet alleen de mensen die al terugkomen van de markt en de kinderen die naar school gaan, maar alles wat er is.

 vrouw op weg naar de markt met groenten van het land

Zo groeien we dag na dag samen in een vernieuwde relatie met de Aarde. Ze hebben er een werkwoord voor hier “membumi”. Bumi is Aarde en membumi is dus met de Aarde zijn. Van de Aarde worden. En stap voor komt er meer en meer inzicht. In de processen van de Aarde en de basisinzichten van Ecologisch Leven. In wat er met de Aarde gebeurt en de ecologische crisis in dit land. De oorzaken die voor een groot deel worden veroorzaakt door een wereldbeeld dat het mogelijk maakt dat de natuurlijke rijkdommen zo snel verdwijnen. Moderniteit die het land overspoelt en de traditionele waarden en levenswijzen eroderen. Bijv. het is zo gewoon om water te koken, in aarden potten te bewaren en vanwege de volksgezondheid mensen altijd warme thee aan te bieden of dit heerlijk koude water uit de aarden potten. Nu horen we verhalen over boeren in bepaalde streken die geen rijst meer kunnen planten omdat de ondergrondse waterbronnen opdrogen door de grote fabriek die drinkwater in plastic flessen en kleine bekers op de markt brengt.  Modern en gemakkelijk maar een ramp voor het milieu. We verdiepen ons in de waarden die nodig zijn om een ecologisch leven te leiden, gebaseerd op het leven hier. Dagen van stilte en gebed, van meditatie ook, zo eigen aan de religieuze instelling van de mensen hier. En naarmate de week verder gaat, nieuwe hoop en moed, enthousiasme en plannen op hun eigen manier een ecologisch engagement te ontdekken. De week wordt afgesloten met een viering waarin iedereen zijn, haar commitment uitspreekt. Daarna genieten we intens van de film Mars van de Pinguins.

Met een aantal van mijn medezusters blijven we nog twee dagen om samen plannen te maken hoe dit alles nu verder kan groeien in ons leven en werken hier. En dan vertrekt iedereen weer naar de diverse uithoeken van dit mooie land.

Ik ben op dit moment in Semarang. Weer kan ik van de verbazing maar niet bekomen, hoe groot deze stad is geworden. De heuvels rond de stad zijn een zee van licht in de avond….Dan ervaar ik de druk van de aanwezigheid van de mens: hoe moet het verder met de Aarde en de mensen op dit al zo overvolle eiland, Java. Hoe moet het verder met de lucht, de grond, het groeiende watergebrek etc. Iemand neemt me mee naar een enorm tempelterrrein. De geschiedenis van de van eerste Chinezen, honderden jaren geleden. Op het grote plein zoeken mensen wat ontspanning na een lange dag vasten. Over enkele weken is het grote Islamfeest Idul Fitri. Ogenschijnlijk kunnen godsdiensten in dit land naast elkaar bestaan. Maar ik hoor ook over een recente kerkverbranding en bedreigingen aan de Christenminderheid. Ook dit blijft steeds steeds weer de kop opsteken. 

Heel verrassend komt er een uitnodiging vande abdij waar ik 2 jaar geleden was voor een vriendschapsbezoek. Ze vragen om een aantal presentaties over ecologische spiritualiteit. Een bloeiende abdij met veel jonge vrouwen. Ze zijn net een nieuwe gemeenschap begonnen in Macao, aan de voordeur van China en willen meer inspiratie om er echt ecologisch te bouwen en te leven. Hun vraag raakt me en a.s .zondag zal ik een kleine week kunnen genieten van rust en de schoonheid van deze plek, ook weer hoog op de berg Merbabu.

Daarna gaat de reis via Solo naar Girisonta, waar ik een tweede retraite mag begeleiden van 28 augustus tot 4 september. Er zijn 10 medezusters en 23 anderen uit diverse plaatsen in Indonesië. Ik heb veel hulp ontvangen bij de vertaling van presentatie materiaal in het Indonesisch en dat maakt dat ik nu bijna moeiteloos alles in het Indonesisch kan geven. Wonderlijk hoe alles ligt opgeslagen, ook na dertig jaar is de taal weer fris en vloeiend!

Ik hoop een volgend bericht te kunnen sturen voor ik 11 september naar de Filippijnen ga. Dit keer heb ik weinig te melden over gebeurtenissen in dit land, omdat ik geen krant, tv nieuws, email ter beschikking had de afgelopen weken. Wel lees ik nu over de rellen in Engeland en de crisis rond de euro die steeds ernstiger lijkt te worden. De crisis wordt steeds indringender concludeer ik.

Voor nu de hartelijke groeten en tot een volgend bericht.

Elly

Indonesië (1)

De dagen gaan snel in dit mooie land. Na een rustige reis weer “thuis in dit land.” Met in mijn hart nog de warme woorden en vele goede wensen van het afscheid en vertrek. Ik voel me letterlijk gedragen op vleugels op reis naar het Oosten.

 Jakarta is vochtig en warm, de regentijd loopt maar net op zijn eind. Het is al donker als we van het vliegveld naar het centrum van de stad gaan, waar mijn medezusters wonen. De enorme drukte, vooral van de vele brommers valt weer op me..Dag en nacht de stroom van verkeer in deze miljoenen stad. Wie zal zeggen hoeveel mensen, het zijn er zeker rond de vijftien miljoen.  Als ik de maan zie opkomen boven de stad is dit een punt van herkenning en thuiskomen. Weliswaar een andere wereld waarin ik ben beland, maar het is dezelfde Aarde onder mij.

De eerste dagen is het echt aankomen, en langzaam ook komt mijn program hier in zicht. Twee grote groepen wachten op een program van 7 dagen over ecologische spiritualiteit. Hoe leef je in een land dat zo getekend is door de verwoestingen die de onstuitbare en niet voor te stellen ontwikkeling heeft gebracht in de afgelopen decennia? Toen ik nu twee en veertig jaar geleden hier aankwam was Suharto net aangetreden met zijn Ontwikkelingsprogramma, nr. 1 tot 5 als ik het me goed herinner. Indonesia zou een land worden dat meekan met de rest van de wereld als het gaat om economische ontwikkeling.

En de ontwikkeling is gekomen. Dit jaar zal de economische groei weer hoger uitvallen dan verwacht. Ongeveer 10% zeggen ze. Indonesië is één van de economische tijgers van Z.O.Azië. Het aantal mensen onder de armoedegrens is gedaald tot ongeveer 34%. Dat zijn er nog altijd veel, maar vergeleken met een aantal decennia geleden is dit een enorme vooruitgang. Toen was het aantal nog dubbel zo groot.

Als ik de kranten lees, zie ik dat er politiek het nodige aan de hand is. De partij van de president en de president zelf liggen onder vuur. Te veel corruptie en te weinig aandacht voor de armen in dit land.  De studenten willen demonstreren.  De jonge garde is wakker en politiek mondig. De kranten schrijven ook over de terreur in Noorwegen. Wat een schrik! Ze geven goede en objectieve achtergrond-informatie.

Afgelopen maandag reisde ik per trein van Jakarta naar Solo, Midden Java. Een dagreis in een comfortabele trein. Als we de stad uit zijn en dat duurt wel even, omdat de omliggende stadjes allemaal al deel van Jakarta zijn geworden, de uitgestrekte rijstvelden. Het ziet er zo vruchtbaar uit: de rijst is geplant, en wordt al geoogst hier en daar. De veldjes met rode pepers en uien en in Midden-Java de tabak. het is allemaal weer heel vertrouwd. Ik ben maar een nacht en een halve dag in Solo en dan gaat de reis verder naar het Noorden.

Ik word aan huis met een busje opgehaald en dat is erg fijn o.a. voor de bagage. De weg naar Semarang is breed en desondanks vol met trucs, bussen, brommers die overal tussendoor slingeren. Naarmate we na Salatiga de berg opkruipen komen we in een gebied waar de koffieplantages van vroeger nu vervangen zijn door grote industrie-terreinen. Ik kan mijn ogen niet geloven.Yeans- en kledingfabrieken, Coca Cola en andere bekende bedrijven. En overal mensen, mensen, mensen. De fabrieken gaan net uit. Dit is Azië.

Girisonta is een dorp dat nu al aardig stad aan het worden is. Hier ben ik enkele dagen in een bezinningshuis van de Jezuieten. Hoewel op de achtergrond het verkeer vier en twintig uur per dag voort raast, is het een oase van rust als de deur opengaat. Hier ontmoet ik de leider van dit centrum, hij is ecoloog. Hij heeft de afgelopen maanden meegewerkt aan het vertalen van presentatiemateriaal voor de workshops en retraites. Zo kan ik me beter uitdrukken in het Indonesisch en zijn deze materialen ook weer ten dienste van de mensen hier, die moeite hebben met Engels. Oosterse talen zitten nl. heel anders in elkaar dan de Westerse.

Het is een ontroerende ontmoeting. Hoewel we enkel email contact hadden, “herkennen” we elkaar in onze gedeelde zorg om de Aarde. Als ik hem bedank voor het vele werk dat hij heeft verzet, zegt hij dat maar een kleinigheid was. Maar  dan toch wel “een grote kleinigheid”. Dan ervaar weer eens opnieuw hoe vrijgevig en eenvoudig de Indonesische mens is. Hij zal deel zijn van de groep die in dit huis zal zijn voor het program over ecologische spiritualiteit eind augustus-begin september. In het komende jaar zal hij dan in zijn werk deze ecologisch bewustwording ook kunnen inbouwen. We zijn het er over eens, hoe hard dit nodig is in Indonesia. Zo mag het verder gaan, na alles wat de komende weken staat te gebeuren.

Op 31 juli zal ik van hieruit naar Bandungan gaan. Daar zal de eerste groep samenkomen. Deze plek is me zeer dierbaar, ik kwam er geregeld van1972-1979. Ecologisch werk toen we er nog niet over spraken: ik gaf er les in volksvoeding en volksgezondheid aan jonge werkers uit de dorpen.Ik ben erg benieuwd om alles terug te zien en vooral ook mensen te ontmoeten die ik in die tijd leerde kennen. Ik zal daarover vertellen in een volgend bericht.

Voor nu hartelijke groeten en een goede voortzetting van de zomer en vakantietijd.

Veiliheid drinkwater niet zeker bij schaliegas

Veiligheid drinkwater niet zeker bij schaliegas
Vewin, de koepel van drinkwaterbedrijven, vindt dat er alleen proefboringen naar schaliegas kunnen plaatsvinden als uit onderzoek blijkt dat het grondwater geen gevaar loopt. ‘Daarover hebben we nu onvoldoende informatie’, zegt woordvoerder Cees Verkerk van Vewin.

Gevolgen schaliegaswinning onbekend
Minister Verhagen (EL&I) heeft recentelijk in een brief aan de Tweede Kamer laten weten dat ‘Voordat er daadwerkelijk geboord wordt, zal worden geborgd dat de veiligheid – op het moment dat (proef)boringen plaatsvinden – is verzekerd.’

Veiligheid
Vewin vindt dat daarbij gekeken moet worden naar de chemicaliën die worden gebruikt in het proces om gas vrij te maken uit de kleihoudende lagen. Deze manier van gaswinning mag geen enkel risico opleveren voor de drinkwaterbronnen.
Verhagen heeft de Tweede Kamer een onderzoek toegezegd waaruit moet blijken of de veiligheid van het grondwater is geborgd. Vewin vindt dat eerst duidelijkheid moet komen over de gevolgen voordat vergunningen worden verleend.

Proefboringen
Verkerk: ‘Er mag pas worden geboord als de drinkwatersector akkoord gaat. Wij zijn heel benieuwd of het veilig kan, daar gaat het om. Laat het maar zien.’ Vewin wil graag betrokken zijn bij het onderzoek en samenwerken met de overheid en het bedrijf dat de proefboringen wil uitvoeren. Dit speelt met name in Noord-Brabant en Gelderland.

Chemicaliën
Bij het boren naar schaliegas wordt gebruik gemaakt van chemicaliën. Drinkwaterbedrijven vrezen dat die in het grondwater terecht komen.

Goudzoekers
In het VPRO programma Goudzoekers laat Brabant Water bij monde van directeur Guïljo van Nuland weten over te weinig informatie te beschikken om een goede risico-analyse te maken rondom Schaliegasboringen. Van Nuland: “Als fouten worden gemaakt bij de boring is de kans op vervuiling van drinkwaterbronnen aanwezig.” Ook Vewin vindt dat eerst duidelijkheid moet worden verschaft over de gevolgen van Schaliegaswinning voor drinkwaterbronnen.

Bekijk de Goudzoekers uitzending

Bron: Duurzaam Nieuws

Om de Aarde

Op deze plek op de site zullen in de komende maanden verhalen staan. Verhalen over ontmoetingen met mensen en situaties aan de andere kant van de Aarde. Met mensen in Z.O. Azië, in Indonesië en de Filippijnen werken aan een meer duurzame Aarde daar. Een heel andere wereld, maar onder mijn voeten: de Aarde die we samen delen. En de wijsheid delen van de Aarde zelf, want daarover gaat het in alle gesprekken, bezoeken, seminars en workshops. De verrassende nieuwe inzichten, het enthousiasme van mensen daar, perspectieven die we samen zullen ontdekken.En dan is er maar één Aarde, één wereld.

Ik vind het heel bijzonder om via deze blogs te mogen delen en daardoor verbondenheid te bewerken. Want zijn we niet allemaal hier en ginds zonen en dochters van dezelfde Moeder?

Door mij heen zingt een lied van Herman Verbeek:

“Ga naar het einde der  Aarde, daar zal LIEFDE zijn.Ga! “