Na drie weken hier in de Filippijnen schrijf ik vanuit Mindanao.
Mijn tweede bezoek, bij mijn medezusters die hier al jaren wonen en werken. Mindanao is het tweede eiland van de Filippijnen met een oppervlakte minstens zo groot als Frankrijk en een bevolking van 18 miljoen mensen. Er woedt hier al honderden jaren een onafhankelijkheidoorlog tussen de diverse Islam bewegingen en voorheen de Spanjaarden, toen de Amerikanen en nu tegen de Christelijke regering van de Filippijnen. Dit gebeurt ver van de plek waar ik ben, in het in het Westen van de Filippijnen. Het grootste gedeelte van dit eiland is christen (63%), islam (22 %) en animisten ( de oorspronkelijke bevolking) 5%.
Mindanao is een heel vruchtbaar land, vooral ook de provincie Bukidnon waar ik ben. In het noorden. Oorspronkelijk bebost zijn nu veel bossen gekapt voor de plantages: het rijk van Delmonte ananas en Dole bananen. De voorouderlijke gronden van de oorspronkelijke bevolking zijn voor een groot deel in handen van grote corporaties en de toestand van 37 plaatselijke stammen is dan ook heel erbarmelijk. Ze zijn over het algemeen heel arm en moeten leven ver van hun grond in de bergen. Met hun rijke cultuur en sterke verbondenheid met Moeder Aarde, wordt overleven steeds moeilijker vooral nu ook dit land getroffen wordt door de gevolgen van opwarming van de Aarde. De mensen weten niet meer wanneer ze moeten planten, omdat de regentijden veranderd zijn.
In een agrarisch onderzoekscentrum dat we bezochten legden ze ons uit hoe ze zich via allerlei nieuwe rassen en vooral soorten gewassen voorbereiden op de tijd dat hier geen water meer zal zijn voor de rijstvelden en ze andere gewassen moeten gaan verbouwen voor hun voedsel.
Medische Missiezusters hier zijn nu begonnen met werk met deze groep mensen. Hen bijstaan, van hen leren hoe respectvol met de Aarde om te gaan, wat zij van oudsher doen. En met hen zoeken naar wegen om te overleven, de kwaliteit van hun leven te verbeteren.
Samen met mijn medezusters hier zoeken we deze dagen naar verdieping. Wat vraagt de opdringende ecologische crisis aan verandering. Een retraite van enkele dagen helpt ons om te zien, wat de opdracht is van de huidige situatie. Met op de achtergrond de alarmerende berichten van steeds zwaardere tyfoons, in steeds meer gebieden. Manila is op verschillende plaatsen overstroomd. Winkelcentra, de Amerikaanse ambassade zijn ontruimd. Scholen en universiteiten en andere openbare gelegenheden zijn gesloten. Meer naar het noorden is de schade veel groter nog. Huizen weggespoeld door water en modderstromen. En er is weer een nieuwe tyfoon op komst. Zwaar weer verwacht.
De laatste weken komen er nu aan. Terug naar het ecologische leercentrum HEAL voor programma’s en dan een trip naar het uiterste noorden van Luzon. Ook daar is een leercentrum geopend en ik zal er meewerken aan programma’s. Ik kijk er naar uit, dit deel van Luzon, voorbij de wereldberoemde rijstterrassen heb ik nog niet gezien. Minpuntje is dat het de warmste streek van de Filippijnen is, er zijn geen bomen meer. Maar er wordt aan gewerkt en er worden bomen geplant. Dan weer terug naar HEAL en via Heal nog werk in Manila. Na de eerste week van november is de terugreis.
Ondertussen bereiken me berichten uit Indonesia. Na de retraites daar zijn mensen op weg gegaan, om met andere groepen te delen wat ze gehoord hebben. Er komt veel in beweging en daar ben ik intens dankbaar om. Mensen die de boodschap verstaan hebben en bezig zijn met kleine projecten te starten, vooral voedsel verbouwen. Zo gaat het verder en zo moet het ook verder gaan. De tijd is rijp en de behoefte aan groeiende ecologische bewustwording enorm.
Met een dankbaar hart ga ik de laatste weken in hier. Sommige mensen zie ik hier al voor de tweede of derde keer en het komt nu echt binnen. Ook hier starten projecten, kleine centra voor ecologische bewustwording. De mensen, ze zeggen het zelf: nu zijn wij aanzet, wij moeten het nu verder gaan doen.
Ik wens u goede weken en een mooie nazomer!
Elly
