In Duurzaamnieuws trof ik dit artikel aan dat verwijst naar een pas verschenen rapport. Ik wil het delen met een wijdere kring, temeer omdat ik bij mijn recente reis naar Indonesië en de Filippijnen er weer op een indringende manier mee werd geconfronteerd.
Land grabbing is een wereldwijd verschijnsel. Het gebeurt ook op grote schaal in Afrika. Om een voorbeeld te geven: Dubai de geweldige stad is midden in de woestijn gebouwd. Er is geen voedselproductie mogelijk. Het is logisch dat mensen daar op zoek gaan om de voedselvoorziening van de toekomst veilig te stellen. Waar nog landbouwgrond wordt aangetroffen worden deze gronden via allerlei transacties aangekocht, meestal ten koste van de plaatselijke bevolking die de gronden al eeuwenlang beheren. Zie hier het artikel en informatie over het rapport.
Landgrabbing bedreigt armen steeds meer
Het grootste onderzoek ooit naar grote landaankopen in ontwikkelingslanden toont meer nadelen aan dan voordelen. Dat concludeert een publicatie van de International Land Coalition (ILC) van 14 december 2011. Uit het onderzoek kwamen trends naar voren die niet eerder waren opgemerkt.1 : nationale elites spelen een veel grotere rol in landovernames dan we dachten.2 : voedsel is bij deze transacties niet bepalend.Van de 71 miljoen onderzochte hectares was 22% bestemd voor mijnbouw, toerisme en bosbouw. Driekwart van de resterende 78% landbouwgrond ging naar de winning van biobrandstoffen.Hoewel grote grondtransacties ook kansen kunnen opleveren, ontstond er schade voor de allerarmsten. Ze verliezen vaak toegang tot land en hulpbronnen die voor hun levensonderhoud essentieel zijn.
Beloofde werkgelegenheid bleef uit. In hun haast om investeringen aan te trekken missen regeringen langetermijn belasting- en lease-inkomsten. Betere onderhandelingen hadden dit kunnen voorkomen.
Ook economisch gaan armen er op achteruit. Internationale wetten beschermen de grote investeerders. Steeds minder internationale regelingen beschermen de armen op het platteland. Ook ontbreekt het aan afspraken om investeringen te doen in duurzame ontwikkeling en in armoedebestrijding. Beleidsmakers denken dat kleinschalige landbouw geen toekomst heeft. Voor het bereiken van voedselzekerheid kiezen ze daarom voor grootschalige intensieve landbouw.
De onteigeningen en de marginalisering van de armen op het platteland zijn niets nieuws. Integendeel. Dit proces lijkt steeds meer door te zetten. Het rapport laat zien dat de toekomst van landelijke gemeenschappen in het Zuiden op een kruispunt staat van uitputting van land en van de bescherming van ecosystemen.
Het rapport pleit nadrukkelijk voor investeringsmodellen waarvoor geen grote grondaankopen nodig zijn en voor samenwerking met lokale grondeigenaren, met respect voor hun landrechten en voor het stimuleren van kleine boeren om een sleutelrol te vervullen in het voldoen aan de voedselbehoeftes van de toekomst.
